دو کلمه حرف حساب

پیش نوشت: این مطلب در سایت جرس (جنبش راه سبز) منتشر شده است.

استفاده حکومت جمهوری اسلامی از خشونت در برابر حضور سبز مردم در راه پیمایی روز 13 آبان امسال، بحث جدیدی را در میان همراهان این جنبش گشوده است: «خشونت متقابل، آری یا نه؟». به این معنی که آیا باید در برابر این خشونت فزاینده همچنان آرام بود و به آرامش فرا خواند یا بهتر آن است که ما هم گاهی ضربه شستی نشان دهیم و از کثرت سبزها در مقابل بی رحمی حکومتی ها بهره ای ببریم تا کمی حساب کار به دست شان بیاید؛ به طور مثال اگر با کسی برخورد خشونت آمیزی کردند، تنها تماشاگر نباشیم و به ضارب بچشانیم ذره ای از طعم آن چه به فرزندان این خاک روا می دارند.

شکی نیست که تا کنون در جنبش سبز ایران، عقلانیت به وضوح در رأُس تصمیم گیری ها قرار داشته است و بسیاری از تصمیم ها و برنامه ها بر اساس عقل جمعی تدارک دیده شده است و بر همین اساس هم قوام یافته و به اجرا رسیده است. اما عقلانیت به این محدود نمی شود که هر پدیده یا عملکردی را با ذره بین بکاویم و زیر و بالای آن را با عقل سلیم بسنجیم و در نهایت بگوییم که عقلانی است یا نه. این تنها یک سوی عملکرد مبتنی بر عقل و اندیشه است. سوی دیگر این است که هر حرکتی علاوه بر منطبق بودن با آن چه عقل می نامیم، هدف مند هم باشد. یعنی نه تنها هر جزء رفتار ما باید معقول و منطقی باشد، مجموعه ی آنها نیز باید در راستای یک هدف مشخص بوده دائماً با به کار گیری ابزارهای سنجش (اندیشه و منطق)، میزان همراهی آن با هدف مذکور سنجیده شود.

اما اهداف جنبش سبز چیست؟ خواسته ی من در اینجا تعیین  هدف برای جنبش نیست بلکه برشمردن برخی از هدفهایی است که ـ از دیدگاه نگارنده ـ مردم دنبال می کند. می توان این اهداف را به سه دسته کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت تقسیم کرد.

اهداف کوتاه مدت آنهایی است که انتظار داریم در  یکی دو سال آینده به آنها دست یابیم مثل آزادی زندانیان سیاسی، استعفای دولت، برگزاری مجدد انتخابات با حضور ناظران بی طرف، پذیرش مسؤولیت خون کشته شدگان درگیری های اخیر توسط حکومت، دلجویی از خانواده های داغ دار و عذرخواهی از مردم ایران به خاطر تقلب در انتخابات و اعمال خشونت در برابر اعتراض آرام و قانونی آن ها.

اهداف میان مدت آنهایی است که توقع داریم در پنج سال آینده محقق شوند مثل برگزاری رفراندوم قانون اساسی، اصلاح ساختار اقتصادی کشور، اصلاح قوانین داخلی در راستای بهبود وضعیت زندگی مردم، تحقق آزادی های اجتماعی، حذف سانسور، حذف مجازات های خشونت آمیز یا تحقیر کننده و امثال آن.

و اهداف بلند مدت اهدافی هستند که زمانی بیش از ده سال را برای تحقق آنها در نظر می گیریم مثل تحقق جامعه مدنی، عدالت، کاهش فاصله طبقاتی، شکوفایی اقتصادی، سیستم تأمین اجتماعی فراگیر، جذب سرمایه های خارجی، کاهش بی کاری، رشد فرهنگی، امنیت داخلی، قانون گرایی، نظم اجتماعی و ...

به بحث اصلی خود بر می گردیم که خشونت متقابل است. فرض می گیریم که اهداف جنبش سبز را به طور عمومی می شناسیم. حال زمان آن است که تصمیم ها و استراتژی های خود را با آنها بسنجیم. آیا خشونت متقابل ما را به اهداف مان نزدیک تر می کند یا از آن ها دورتر؟ فرض را بر این می گیریم که خشونت را تنها در زمانی به کار خواهیم برد که رفتار خشنی از طرف مقابل روی داده باشد (و در همان زمان و همان مکان و در مورد همان فردی که دست به خشونت زده است). در نظر بگیریم که مأموری جوان سبزی را مورد ضرب و شتم قرار می دهد و مردم ـ بدون سلاح (سرد یا گرم)ـ بر سر او می ریزند و علاوه بر نجات آن جوان، مأمور را هم گوش مالی می دهند. نتایج محتمل چه خواهد بود؟

1-     می دانیم کسانی که در برابر مردم قرار دارند چهار دسته اند: یا نظامی اند (سپاه و نیروی انتظامی)، یا شبهه نظامی اند (بسیج)، یا اوباش به خدمت درآمده هستند و یا مردم عادی حامی حکومت. از این چهار دسته تنها مردم عادی هستند که ممکن است مسلح نباشند که آنها هم موضوع درگیری نخواهند بود چرا که قرار نیست مردم با مردم درگیر شوند. پس درگیری فرضی ما میان مردم غیر مسلح با افراد مسلح و معمولاً بی رحم خواهد بود. این درگیری در صورت موفقیت به احتمال فراوان دارای صدمات زیادی خواهد بود که با هدف جنبش مبنی بر سلامت جامعه هم خوانی ندارد. ما اگر برای اعتراض به کشته شدن هم وطنان مان به خیابان می رویم، پس نباید زمینه را برای آسیب دیدن افراد بیشتری فراهم کنیم. اما می توانیم به آزادی فرد مظلوم و ترساندن ظالم و فراری دادن او اکتفا کنیم زیرا مهم نفی خشونت است.

2-     همراهان ضارب از موضوع مطلع می شوند و به کمک او می شتابند. به یاد داریم که آن ها مسلح اند و ما بی سلاح. چه بسا که در کمک رسانی به دوست خود دچار احساسات و اشتباه شوند و اتفاق ناگواری به بار آید که باز هم خواسته جنبش سبز نیست. چرا که جنبش ما سبز است چون بوی زندگی می دهد و البته قرار است سبز هم بماند.

3-     احتمال دیگر آن است که دوستان ضارب، از کتک خوردن او فیلم بگیرند و منتشر کنند. این واقعیت را باید پذیرفت که امکانات رسانه ای جنبش سبز در داخل کشور به هیچ وجه با امکانات حکومت قابل قیاس نیست و بسیاری از مردم هم رسانه ای جز رسانه های حکومتی در اختیار ندارند. از طرف دیگر ما برآنیم تا جنبش سبز فراگیرتر از پیش شود تا به پیروزی نزدیک تر شویم. حال آیا بهانه دادن و خوراک خبری ساختن برای رسانه های حکومتی در راستای جنبش سبز می تواند باشد؟

4-     فرض می گیریم که هیچ یک از اتفاقات بالا رخ ندهد و اعتراضات آن روز، به طور مقطعی تمام شود. آیا گروه هایی که هم از لحاظ لوازم درگیری و هم از لحاظ پشتوانه حکومتی و حاشیه امنیت از ما بسیار فراترند، برای اعتراضات آینده تدارک خشونت بیشتری نخواهند دید؟ با شناختی که در این سالها بدان رسیده ایم، پاسخ منفی است. خشونت ما مسلماً باعث خشونت بیشتر آن ها خواهد شد. اصلاً آن ها منتظر فرصت و مجوزی برای خشونت بیشتر هستند چرا که اولاً نمی توانند در برابر آرامش به خشونت فراگیر دست بزنند و از آن دفاع کنند و ثانیاً، راهی جز این برای مقابله با اعتراضات نمی شناسند. و چه موهبتی برای آن ها خواهد بود که ما این فرصت را با دست خود در اختیارشان بگذاریم تا سرکوب مان کنند. موفقیت جنبش سبز همه در این بوده که با خشونت همراه نبوده و جهان ما را از این نظر ستوده است که متانت را بر خشونت ترجیح داده ایم. اما مطمئناً رفتار های خشنی که از جنبش سبز سر بزند، این معادله را بر هم خواهد زد.

5-     تاریخ نشان داده که با ابزار خشونت شاید بتوان خشونت را موقتاً کنترل کرد اما نمی توان آن را از بین برد (که البته کنترل آن هم نیاز به ابزارهایی دارد که فعلاً در دست جنبش سبز نیست و بهتر است که نباشد). همان طور که جنگ نمی تواند صلح بیاورد، خشونت هم نمی تواند آرامش بیاورد پس خشونت متقابل نمی تواند در کنترل رفتار خشونت آمیز حکومت سودمند باشد.

6-     ما می خواهیم با رفتار صلح جویانه خود، حتا آن ضارب را هم دچار شرم و عذاب وجدان کنیم اما با رفتار خشونت آمیز خود، کینه را هم بر دشمنی و نفرت او خواهیم افزود که قطعاً در راستای خواسته های جنبش نخواهد بود. جنبش برای رسیدن به موفقیت، نیازمند همراهی هر چه بیشتر قشرهای مختلف است. پس چه بهتر که دشمن را هم به دوستی فرا بخوانیم نه این که دشمن ترش کنیم.

آن چه آمد، همه احتمالات ممکن نیست اما به قدر کفایت نشان می دهد که استراتژی خشونت متقابل ما را به جایی می خواهیم نخواهد رساند. آن چه بزرگترین ابزار در دست سبزها است همان متانت و مسالمت ی است که دارند و همین پاشنه آشیل اهالی کودتاست چرا که خشونت در مقابل مسالمت برای آنها گل به دروازه خودی زدن است. اما بهترین استراتژی برای سبزها، اتحاد در عین کثرت، اعتماد به نفس و نفی خشونت به هر شکل ممکن است. با این سه رویکرد به بهترین نحو می توان خشونت حکومت را کاهش داد. همان طور که گفته شد، مثلا اگر مأموری به کسی حمله کرد، یکی از برخوردهای مناسب می تواند این باشد که برای ترساندن او همه با هم و با فریاد به سمت او بروند اما فقط به قصد ترساندن او و آزادی مضروب. آنها کافی است بدانند که ما اگر بخواهیم می توانیم اما فعلا نمی خواهیم. با چنین رویکردی است که آنها در موضع ضعف قرار می گیرند و ما یک قدم به هدفمان نزدیک تر شده ایم.

(این یادداشت را برای روزنامه اینترنتی روز نوشته و فرستاده بودم که تا امروز منتشر نشده.)

روز قدس و موج خروشان ملت سبز و سخنرانی رییس دولت در سازمان ملل و حاشیه‌های فراوان آن‌ها گذشتند و حالا بهترین وقت باید باشد برای نقد خویشتن.

حضور شجاعانه و همراهی زیبای موج سبز در روز قدس و اعتراض بجا و با شکوه سبزهای دور از وطن در نیویورک، نشان از رشد منطقی و عقلانی جنبش‌های مردمی در ایران دارد که نستودن چنین رشدی ـ آن هم در فضای بسته سیاسی و اجتماعی ایران این سالها ـ دور از انصاف است اما چنین ستایشی مانع از نقد و آزمودن به محک نخواهد بود. از این رو به عنوان عضوی از این جنبش به آفات عمده‌ای که موج سبز آزادی خواهی در ایران را تهدید می کند کوچک اشاره‌ای می کنم هرچند این همه، زیره به کرمان بردن باشد و تکرار واضحاتی که البته به یاد آوردن‌شان را هم ضرری در میان نخواهد بود:

عدم تمرکز خواسته ها

هر جنبشی ـ پیش از هر چیز ـ باید حول یک هدف مشخص و شفاف تشکیل شده بر اساس آن هدف مشخص، به تدوین ساختارها، استراتژی ها و عملکردهای خود بپردازد. در راهپیمایی بزرگ روز 25 خرداد، این هدف کاملاً شفاف و معین بود: «ابطال انتخابات و برگزاری مجدد آن با استانداردهای یک انتخابات سالم و دموکراتیک.» اما جای خالی شفافیت و محوریت هدف مشترک در تظاهرات روز قدس کاملاً مشهود به نظر می رسید. آیا هدف تظاهرات روز قدس فشار بر دولت برای استعفا بود یا تغییر نوع حکومت یا اعتراض به کشتارها و شکنجه ها یا آرزوی مرگ چین و روسیه و یا تنها ابراز خشم و نفرت؟ در واقع همه اینها وجود داشت در حالی که هیچ کدام به طور مشخص هدف از حضور مردم را تعریف نمی کرد. شاید اگر از معترضین سبز در مورد هدف حضورشان پرسیده می شد، هر کدام پاسخی متفاوت با دیگری می داد و این می تواند آغاز پایانی ناخوش آیند برای جنبش سبز ایران باشد و چه بهتر که آب را از سرچشمه بست پیش از آن که با پیل هم نتوان گذشت.

قهرمان پروری

یاد آوری مجدد جمله معروف برشت در «محاکمه گالیله» خالی از فایده نیست که «وای بر مردمی که نیاز به قهرمان داشته باشند» و گویا ما هنوز ـ متأسفانه ـ به قهرمان و قهرمان پروری نیاز داریم. عجیب این جاست که از کسانی می خواهیم قهرمان بسازیم که تا یکی دو سال پیش یا حتا همین چند ماه قبل به شدت مورد انتقاد شدید ما بوده اند. جنبش سبز باید بتواند میان یک رهبر، یک حامی و یک همراه خود تفاوت قایل شود و هرگز از یاد نبرد که هیچ کدام اینها قهرمان نیستند هرچند شجاعانه مبارزه کنند؛ خصوصاً قهرمانی که بعضاً آن چه از او انتظار می رود با آن چه هست ارتباط چندانی ندارد. به طور مثال، هاشمی نه تنها در هیچ جا سخنی در مخالفت با نظام یا رهبر فعلی آن نزده است که به این نظام عشق می ورزد اما گاهی از او انتظار می رود که نقش یک اوپوزیسیون تمام عیار را بازی کند. یا فراموش می کنیم که موسوی و کروبی و خاتمی همه کارگزاران جمهوری اسلامی بوده اند و این نظام را قلباً دوست دارند و از یاد می بریم که آیت الله منتظری از طرفداران سرسخت تئوری ولایت فقیه بوده و هست ـهرند ولایتی که تحت قانون باشد و نه فوق آن. درست است که تغییر عقیده و رفتار اشخاص، نامحتمل نیست اما به شرطی که چنین تغییری واقعاً وجود داشته، ابراز شده باشد و ما آن را به درستی تشخیص داده باشیم. حتا اگر تغییر عقیده ای هم وجود داشت و تنها در توهم ما هم نبود، باز قهرمان دیدن افراد، مساوی خواهد بود با از دست دادن آنها. پس چه بهتر که موج سبز اگر می خواهد به ساحل پیروزی برسد ـ هرکس را به دور از سیاه و سفید پنداری ـ آن گونه که هست و در چهارچوب واقعی اعتقادات و عملکردش ببیند و بپذیرد تا هم سرخورده نشود، هم بتواند بیشترین بهره را از همراهی ها و حمایت های تک تک حامیان ش ببرد و هم راه انتقاد از آن ها را بر خود نبسته باشد.

شعارهای غیر هدف‌مند

بعضی شعارهای داده شده در راه‌پیمایی روز قدس هرچند که عمق اعتراض مردم را به نمایش می‌گذاشت اما کاملاً با روح یک جنبش آزادی‌خواهانه در تضاد بود. شعارهایی چون مرگ بر روسیه و مرگ بر چین اگر چه اشاره به آگاهی مردم از همراهی‌های نهان و آشکار این دو کشور با دولت نهم ـ به رغم عملکرد ضد مردمی آن ـ داشت اما اگر با نگاهی بازتر به آنها بنگریم، در خواهیم یافت که در واقع از جنس همان شعارهای دشمن‌تراشانه‌ی مرگ بر آمریکا و مرگ بر انگلیس هستند و تنها تفاوت‌شان در دولتی نبودن شان است . حال آیا هرچه دولت را خوش نیامد، الزاماً خوش خواهد بود؟

از جمله‌ی شعارهای غیر هدف‌مند، شعارهایی چون «می‌کشم، می‌کشم، هر که برادرم کشت» و «وای اگر موسوی حکم جهادم دهد» و از این دست بود. سـؤال این جاست که آیا جنبش سبز قرار است پس از پیروزی به همان جایی برسد که سی سال پیش پدران‌مان بوده‌اند؟ یا به جایی که امروز ذوب شده‌گان در ولایت رسیده‌اند؟ باز هم کشتار و قلع و قمع مخالفان و باز هم  خشونت و انتقام جویی؟ اگر نه، پس باید در شعارهامان وسواس بسیار بیشتری به خرج دهیم تا ناخواسته از راه به چاهی دوباره (بخوانید چند باره) نیفتیم چرا که شعار در یک حرکت اجتماعی، تابلو، سمبول و چکیده عقاید شرکت کننده گان در آن حرکت است و به راحتی می تواند جنبش را به سمت شکست یا پیروزی هدایت کند.

دسته‌ای دیگر از شعارها که جای بحث دارد، شعارهای توهین آمیزی است که گهگاه از میان جمع معترضین سبز شنیده می شد. دیدیم و شنیدیم که جمعی ـ هر چند اندک ـ از یاران سبز را که مثلا شعار می‌داند «یه میلیون، دو میلیون، کی رای داده به [...]؟». چنین شعارهایی پیش و بیش از آن که وهن مخالفین ما باشد، وهن خود ماست و در نهایت هم سودی را عاید جنبش سبز نخواهد کرد. نگوییم در دعوا حلوا پخش نمی کنند که اولاً میان یک جنبش مدنی و دعوای خیابانی هیچ قرابتی نیست و ثانیاً به قول میرحسین موسوی، ما آمده ایم برای حذف چنین رفتارهایی، نه تکرار دوباره آن ها. ما باید از فحاشی بپرهیزیم تا تفاوت خود را با مثلاً سایت‌های طرفدار دولت نشان داده باشیم. اگر نه چه فرق است میان ما و آنها؟

رفتارهای احساسی و انقلابی‌وار

بر خلاف راه‌پیمایی  ٢۵ خرداد که آرامش و پرهیز از هر گونه درگیری امتیاز بارز آن بود، در راه پیمایی روز قدس گزارش‌های مردمی خبر از در گیری های متعدد اما کوچکی میان موج سبز و نیروهای مدافع رییس دولت می دادند که شاید در حال حاضر چندان جدی به نظر نیاید اما نشان از احساسی تر شدن جنبش دارد. این همان اتفاقی است که کودتاچیان انتظارش را می کشند و شاید همان نقطه‌ی انحراف جنبش باشد. کوچک‌ترین درگیری‌ها و موتورسیکلت به آتش کشیدن‌ها می‌تواند شروعی باشد برای تبدیل جنبش منطقی و هدف‌مند به حرکت‌هایی کور و هرج و مرج گرا. پس چه بهتر که حتا اگر بر ما آتش هم گشودند، جز شعارها و رفتارهای هدف‌مند و معقول و از پیش تعیین شده، واکنشی نداشته باشیم تا نه تنها توجیهی برای کشتن بیشتر مردم به دست دشمنان ملت نشود، بتوانیم صدای مظلومیت مان را به گوش جهان برسانیم.

آخر کلام

آن چه گفته شد هرچند همه آن چه باید گفت نیست و همه آن حضور با شکوه در این ایرادات کوچک ـ و البته مهم ـ خلاصه نمی شود، اما بهتر این شاید باشد که امروز ذره بین به دست بگیریم و اشتباهات کوچک مان را بزرگ ببینیم تا این که  فردا با بزرگی اشتباهاتی روبرو شویم که روزی کوچک شان می پنداشته ایم.

خدا رو شکر اینجا رو خیلی وقته که کسی چک نمی کنه و نمی خونه. پس اینجا میشه حرف زد بی این که کسی بشنوه و احیانا سرشار از انرژی منفی بشه. میشه این جا نوشت و نگران این نبود که مبادا کسی توی دلش خالی بشه. میشه نوشت بی این که بترسی از ناامید کردن کسی. البته امیدوارم که این طور باشه.

این روزها، همین این روزهای اخیر، حالم اصلا خوش نیست مثل حال خیلی ها. از طرفی مأموریت های یک هفته در میون و روزی 13 ساعت کار کردن توی شرایطی که دمای معمولش بالای 45 درجه است و همکار و هم خونه بودن بودن با کسانی که شاید تحمل یک ساعت شون هم سخت باشه، امونم رو بریده و فرصت استراحت رو به کل ازم گرفته. به همه این ها بلاتکلیفی این که ماه آینده کجا هستم و چیکار می کنم و زندگی م به چه سمتی خواهد رفت رو که اضافه کنم، میشه حال و هوای امروزم که با شنیدن کوچکترین خبری از این جریانها، بغض گلوم رو فشار میده، قلبم فشرده میشه، نفسم تنگ میشه و اشک توی چشمهام جمع میشه. حالم مثل مثلا دیروزی میشه که مصاحبه طنز ابراهیم نبوی با صدای آمریکا، من رو به گریه ای انداخت که تا پنج دقیقه هق هق می زدم.

این روزها دارم با روزی دو تا قرص آرام بخش سر پا می مونم و حالم اصلا خوش نیست انگار و فردایی برام متصور نیست.

حالم از این روزهام به هم می خوره.

نمی دونم چی شد که خاتمی کنار کشید. خودش که گفته «به حکم اخلاق». لابد یعنی به خاطر قولی که به موسوی داده اما آیا هزینه یک عذرخواهی بیشتر از هزینه ی شکست اصلاحات در انتخابات بود؟

اما اون چه که من فکر می کنم اینه که وقتی خاتمی اصرار موسوی رو بر اومدن و لجاجت کروبی رو بر موندن دیده، چاره ای جز کناره گیری ندیده. ولی از نظر من کار اشتباهی بوده چون گذر زمان باعث می شد که خود به خود اونی که حمایت بیشتری داشت می موند.

به هر حال ما نمی دونیم اون بالا چی داره می گذره. حالا هم به نظر من اگه عبدالله نوری کم کم وارد معرکه بشه شاید وضع امیدوار کننده تر بشه وگرنه موسوی می تونه یهترین گزینه باشه. 

پروژه استحمار مردم و تبلیغ از جیب ملت وارد مرحله تازه‌ای شد و مجلس مواضع‌ش در مورد احمدی‌نژاد تغییر داد:

١- کمیسیون تلفیق مجلس با اختصاص ٢٠ هزار میلیارد تومان برای پرداخت نقدی یارانه‌ها به مردم موافقت کرد.

٢- رییس دیوان حسابرسی اعلام کرد که دولت مدارک ١ میلیارد و ٨۵ میلیون دلار مفقوده را تحویل این دیوان داده است.

چه بخواهیم و چه نخواهیم، راه دموکراسی از صندوق‌های رای می‌گذرد.

پروژه جلوگیری از نامزدی خاتمی برای ریاست حمهوری دهم به نتیجه نرسید و او نامزدی خودش را رسماً اعلام کرد. حال چند راه برای طیف راست باقی می‌ماند:

١- تخریب: این پروژه از قبل از اعلام نامزدی خاتمی با تقلبی خواندن مدرک‌ش آغاز شد اما هنوز به موفقیتی دست نیافته است. احتمالاً باید منتظر برنامه‌هایی همچون کارنوال عصر عاشورای سال ٧۶ هم باشیم.

٢- خشونت و تهدید: حمله به خاتمی در راه‌پیمایی ٢٢ بهمن امسال، آغازی برای پروژه خواهد بود و احتمالاً این برنامه با بر هم زدن جلسات تبلیغاتی اصلاح‌طلبان ادامه خواهد یافت.

٣- ارعاب: ترساندن خاتمی و اطرافیان او از اتفاقاتی که ممکن است در آینده بیفتد. سرمقاله ۵شنبه گذشته حسین شریعتمداری در کیهان مصداق چنین روندی است. او از طرفی، طرفداران خاتمی را به طراحی ترور او متهم می‌کند و از طرف دیگر، خاتمی را از احتمال چنین تروری می‌ترساند.

۴- رد صلاحیت: عدم تأیید صلاحیت خاتمی بسیار بعید به نظر می‌رسد. او دارای پشتوانه اجتماعی وسیعی است و رد صلاحیت او هزینه فراوانی برای نظام خواهد داشت.

۵- تقلب: با توجه به حساسیت فراوان این انتخابات، احتمال تقلب گسترده در آن بسیار محتمل است اما در صورت وجود اختلاف رای زیاد خاتمی با رقیبان‌ش، این پروژه بی‌اثر خواهد شد.

۶- حذف فیزیکی: هرچند بسیاری از اصلاح‌طلب‌ها، سرمقاله کیهان را تخریب اصلاح‌طلبان دانسته‌اند اما آن چه شدیداً موجب نگرانی است، روی دیگری از سکه است و آن این که چنین اظهار نظری، زمینه ساز پروژه‌ای باشد که برای حجاریان اجرا شد و این بار، نه تنها به حذف فیزیکی رقیب قدر بینجامد، که آن را پبشاپیش به گردن طرفداران خاتمی و ـ طبق روال همیشه‌گی ـ  آمریکا بیندازند و با یک تیر چند نشان را همزمان بزنند. شدیداً آرزو می‌کنم که چنین فکر به مخیله کیهان نویسان و هم مسلکان‌شان خطور هم نکرده باشد. 

سلام

نخست: من هنوز دوستتون دارم و مرده معرفتتونم.

دیم: باید بیام و یه دستی به سر و روی این خونه بکشم و آب و جارویی کنم تا قابل شما بشه.

سیم: امیدوارم بتونم باز بنویسم. برام دعا کنید.

چهارم: خدا رو چه دیدید؟ شاید هم نوشتم دوباره.

ترسم ز فرط ِ شعبده ، چندان خرت کنند
 تا داستان ِ عشق ِ وطن ، باورت کنند
من ، رفتم از چنین ره و ، دیدم سزای ِ خویش
 بس کن تو ، ورنه خاک ِ وطن بر سرت کنند
گیرم ز دست ِ چون تو ، نخیزد خیانتی
خدمت مکن ، که رنجه به صد کیفرت کنند
گر وا کند حصار ِ قزل قلعه لب به گفت
گوید ، چه پیش ِ چشم ِ تو ، با همسرت کنند
 بر زنده باد گفتن ِ این خلق ِ خوش گریز
 دل بر منه ، که یک تنه در سنگرت کنند
 پتک اوفتاده در کف ِ ضحاک و ، این گروه
 خواهان ، که باز کاوه ی آهنگرت کنند !
 ایران ، همیشه دوزخ ِ ارباب ِ غیرت است
 آتش منه به سینه ، که خاکسترت کنند
 چون ، گوژگشت آینه ، تصویر بر خطاست
تاریخ نیست ، اینکه مدام از برت کنند
زنجیر ِ عدل ِ خسرو و آن خر که شکوه کرد
 آورده اند ، تا به حقیقت ، خرت کنند
ز آن پادشه ، به خون ِ کسان تشنه تر ، نبود
لیک این به کس مگو ، که ز خس کمترت کنند
نخوت فروش ِ تخت ِ جم ، ای بی هنر ، مباش
تا خود علاج ِ فقر ِ جنون پرورت کنند
فخرت بود به کورش و ، دستت چو اردشیر
دایم دراز ، تا کمکی دیگرت کنند
لاف از قضیب ِ عاریه کم زن ، که وقت ِ کار
 شرم آید ار به حجله‌ی بخت اندرت کنند !
 در آن وطن ، که قدرت ِ بیگانه حاکم است
 رو خار ِ ره مشو ، که چو گل پرپرت کنند
 عیار باش و دزد و زمین خوار و زن بمزد
تا برتر از سپهبد و سر لشکرت کنند
 تلقین ِ قول ِ سعدی فرزانه ، حیلتی است
 تا جاودانه ، بسته ی آن شش درت کنند
 نابرده رنج ، گنج میسر شود ، عزیز
رو ، دیده باز کن ، که چه در کشورت کنند
 بازار ِ غارت است ، تو نیز ای پسر ، مخسب
گویی بزن ، که فارغ ازین چنبرت کنند
 ور زانکه خود غرور ِ تو ، بر فضل و دانش است
 حاشا که اعتنا به چنین گوهرت کنند
من ، آزموده ام ره ِ تقوی ، به رنج ِ عمر
 زین راه ِ کج مرو ، که سیه اخترت کنند
رو ، قهرمان ِ وزنه شو ، ارکامت آرزوست
 تا خار ِ چشم ِ مردم ِ دانشورت کنند
 در خ... مالی ، ای دل ِ غافل ، حکایتی است
گر یادگیری ، از همگان برترت کنند
القصه ، ای رفیق ِ سیه بخت ِ ساده لوح
 راهی بزن ، که سجده به سیم و زرت کنند
مام ِ وطن ، به دامن ِ بیگانه خفته مست
دل بدگمان مکن ، که چه با مادرت کنند